Bir Tablodan Çıkan Albüm

Bir tablo yılları aşıp, neredeyse 150 yıl sonra yapılan bir saatlik müzik albümüne ilham olabilir mi? Üstelik bu albüm ABD'deki siyah insanın yaşadıklarını anlatıp, blues'un köklerini gözler önüne seriyorsa bir tablo bu kadar şey yapabilir mi?

Eric Bibb'in yeni albümü "Ridin'"e ilham olan Amerikalı ressam Eastman Johnson'ın 1862'de yaptığı "A Ride for Liberty - The Fugitive Slaves" isimli tablo, ABD'deki köleciliği ve ırk ayrımını  tesbit eden ve yüzyıllar öncesinden dünyaya duyuran ilk ve (belki de) tek örnek olan bir eserdir. 

Şimdi de bu tablonun öyküsünü dinleyip, bir Görme Biçimi yapalım: 

A Ride for Liberty - The Fugitive Slaves  isimli bu tablo, 1862  yılında Amerikalı ressam Eastman Johnson tarafından yapılmıştı. Amerikan İç Savaşı sırasında Güney Amerika'daki kölelikten kaçan bir Afro Amerikalı aileyi tasvir eden bu resim, gerçek bir olaya dayanmaktadır.   

Amerikan İç Savaşı'na bizzat katılan Johnson  bu süreçte bir çok olaya tanık oldu ve bunların resim ve eskizlerini yaptı. Ressam o savaşta Birlik Ordusu'nun saflarında yer alıyordu.  2 Mart 1862 sabahı erken saatlerde Johnson bir olaya tanık olacaktı. Güneylilerin köleci ve ırkçı yönetiminden at üzerinde Birlik Ordusu hatlarına doğru kaçan bir Afro Amerikan aileyi görecekti. 

Eastman Johnson, şahit olduğu bu olayı resmine yansıtmak için durmaksızın eskizler ve desenler üzerine çalışmaya başladı. 1862'de bu konuyu işleyen üç resim çıkardı.  Bu resimlerden bugüne sadece iki tanesi kaldı.   

Ressamın hayatı boyunca bir geminin ambarında kalan ve hiç sergilenmeyen bu iki tablosundan en bilineni, şu anda Brooklyn Müzesi'nde bulunmakta. 55,8 cm × 66,4 cm boyutlarında olan bu resim tahta üzerine yağlıboya olarak yapılmış.

Eastman Johnson'ın A Ride for Liberty - The Fugitive Slaves tablosu sanatçının en önemli eserlerinin en başında gelirken; Güney'deki esaretten kaçan kölelerin durumunu yansıtan (çok az sayıdaki) çağdaş eserden biri olarak kabul ediliyor.

*

Eastman Johnson'ın A Ride for Liberty - The Fugitive Slaves tablosunu yaptığı yıllarda Amerikan İç Savaşı'na katıldığı zamanlardan  bir otoportresi.    

Johnson Afro Amerikalı siyah insanı sorunlarıyla birlikte tablolarına yansıttığı gibi Amerikan yerlileri Kızılderilileri de tablolarına taşıyan ilk beyaz ressamlardan biri olacaktı.

Eastman Johnson'un yaşlılık döneminden bir fotoğrafı.

Eastman Johnson'un "A Ride for Liberty - The Fugitive Slaves"  isimli bu tablosundan çıkan Eric Bibb'in yeni albümü "Ridin'"ı   fırsat bulduğunuz ilk anda bu albümü dinleyin derim.

 Aptulika 

Rock'ın Objektifinden GÖRME BİÇİMLERİ.

Objektif'in yıllar önce yaptığı "Tımarlı Hastane" albümündeki şarkı sözleri bugün için de protest geçerliliğini koruyor. Protest dedim ama sadece bir karşı çıkış ya da muhalif olma değil, lirizmi kuvvetli şarkı sözleriydi bunlar. Belki de bu yüzden yıllar içinde çevreci ya da muhalif rock etkinliklerinde hiç bir zaman kimsenin aklına Objektif'i davet etmek gelmedi.

Gençliğinizde severek dinlediğiniz grupları yıllar sonra gene seviyor olsanız da ya bazı şeyler naif ya da eksik gelir. O ilk yılların coşkusu içinde hoş görürsünüz. Bu bende özellikle Türk Rock gruplarının ilk albümlerini dinlerken sık sık olur. Her şeyi o eski yılların fotoğraf karesinde görür ve "hey gidi günler hey " dersiniz. O sararmış fotoğraflardan bu güne akıp gelen bir başka sözcük de, "Nereden nereye"dir. Yıllar içinde nice grubun bugün geldiği nokta başka bir şeydir.

Objektif grubunun ilk yaptığı albümden bu yana 30 yıl geçmiş ve   dolu dolu çalışmalarla çıtayı hep yükselterek şimdiki  zirveye ulaşmış. Bugüne kadar 5 albüm yapan grup, hem konser hem kayıt hem de müzikalite olarak yüksek bir rakıma ulaştı ama ben dönüp dönüp 1990 tarihli ilk albümü olan "Tımarlı Hastane"ye dönüyorum. Hele geçenlerde albümü tekrar tümüyle dinlediğimde gözden kaçan nice şeyi tekrar keşfettim. Aradan neredeyse 29 yıl geçmiş ve onların bu ilk adımı bugün için de geçerliliğini koruyor. Belki kayıt eksiklikleri söz konusu olabilir ama hem beste hem de anlatım açısından bugün değil, 20 yıl sonra yapılmış olsa gene de geçerliliğini korur. Grubun kurucusu Vecdi (Yücalan) şimdi bana kızacak ama o albüm bu diyarlara değil dünyayı hedefleyen bir içeriğe sahipti.

Konuyu biraz daha açmam gerekirse, o ilk albümdeki anlatımla bugünkü hali birbirinden kopmaz bir bütünlükte. Buraya kadar söylediklerim müzikal boyutuylaydı. Şarkı sözlerine gelince durum daha da şaşırtıcı. Protest anlatımlı grupların 30 yıl önce yaptıkları parçaları dinlerken o günün anıları, sararmış fotoğrafları fonu oluşturursa bir anlam ifade eder. Özellikle bizim gruplarımızda dönemin ruhuna uygun ama bugün hafif tebessüme neden olacak karşı çıkışları görürüz. Dediğim gibi dönemin eski fotoğraflarının eşliğinde bir anlamı vardır. Oysa Objektif'in yıllar önceki "Tımarlı Hastane" albümündeki şarkı sözleri bugün için de protest geçerliliğini koruyor. Protest dedim ama sadece bir karşı çıkış ya da muhalif olma değil, lirizmi kuvvetli şarkı sözleriydi bunlar. Belki de bu yüzden yıllar içinde çevreci ya da muhalif rock etkinliklerinde hiç bir zaman kimsenin aklına Objektif'i davet etmek gelmedi.

Tanıdığım ilk günden bu yana grubun kurucusu Vecdi'nin bu beslenmeyi nerden sağladığını hep merak etmişimdir. Aramızda kalsın bol kitap okuduğunu falan bile düşünmüşümdür. Ama ona sorarsanız, "Kitap pek okuyamam" der. Oysa bana göre o bir mühendis zekasında, akademisyen bakışında bir müzisyen. Hatta o ilk albümü dinlediğimde resim ve plastik sanatlar konusunda da alakalı biri olduğunu sanmıştım. Bu soruları yıllar içinde düşünürken, en sonunda cevabı buldum... Rock'n Roll sadece bir müzik değil, tam aksine yaratıcılığın geniş ufku ile diğer sanat dallarıyla da alakalı. Plastik sanatlarla ilgili olan biri Rembrandt'ın "Gece Nöbetçisi" tablosuna bakarken rengin ve ışığın kullanımına dikkatini çekerken, diğer bir göz konser esnasındaki ışık düzenini görür. Görme biçimleri işte tam da böyle bir şey.

Geçen yıl başladığım Görme Biçimleri bugüne kadar onun üzerinde etkinlik olarak gerçekleşti. Sanat yapıtlarının eşliğinde bir çok konuya yer verdik. Bunlar kimi zaman (tabiki ister istemez) rock ile de buluştu. Bundan sonra bazı bazı konuklara da yer vereceğiz. İlerde düşündüğüm konuklar arasında ressam, heykeltraş, fotoğraf sanatçısı da olacak. Ancak ilk konuk olarak Objektif grubundan Vecdi Yücalan'ı düşündüm. Onun rock anlayışının çevresinde sanat yapıtlarının izini süreceğiz. Ama hiç bir şey belli olmaz bakarsınız gene sadece rock konuşuruz. Vecdi'nin dediği gibi "Rock'n Roll bööle bişi!"

Aptulika


Görme Biçimleri 15 günde bir , Çarşamba günleri, Kadıköy'deki Eskici Gizli Bahçe'de devam ediyor. Bundan sonra (her programda olmasa da) ara sıra konuklar da ağırlayacağız. Bu Çarşamba yapılacak Görme Biçimleri'nin ilk konuğu da Objektif grubunun kurucusu ve emektarı Vecdi Yücalan olacak. 

"Görme Biçimleri", Haziran ayında da devam ediyor.

"Görme Biçimleri", Haziran ayında da devam ediyor. 
Ayrıntı Akademi'de Mart ayında başladığımız "Görme Biçimleri", Nisan ve Mayıs aylarında Kadıköy Eskici'de devam etmişti. 
Plastik Sanatlar'ın klasik ve çağdaş yapıtlarının eşliğinde alışıldık tanımıyla "Resim Okuma" şeklinde gelişen etkinlik, Kadıköy Eskici'de yapılan üçüncü ve dördüncü buluşmalarında rock tarihinde iz bırakmış plak kapakları ile devam etmişti. Bu plakları yapan sanatçıların işlerinin de izinin sürüldüğü "Görme Biçimler"inde gene sanat tarihine yer etmiş resim, heykel, grafik, karikatür, fotoğraf eserleri de yer almaktaydı. 
Bundan sonra Haziran ayında devam edeceğimiz "Görme Biçimleri"nde Rock biraz daha yükselecek yani.  

Haziran ayında Görme ve Duyma Biçimleri 
"Aptulika ile Görme Biçimleri" Haziran ayında da Kadıköy Eskici - Gizli Bahçe- de sürecek. 
Etkinlikler ve içerikleri ise şu şekilde:

12 Haziran 2019 - Çarşamba - saat 19.00 - 21.00
JETHRO TULL'IN İLK İSTANBUL KONSERİ 1991
Bundan 28 yıl öncesine ve Jethro Tull'ın ilk Harbiye Açık Hava Tiyatrosu konserine gideceğiz. O günün konser kareleri, albüm kapakları, anıları hatta dünya gündemi... sizin de katılacağınız anılarla birlikte yerini alacak. Resim Okuma gene olacak ama Jethro Tull üzerinden girdiğimizde zaten resim, edebiyat, ziraat, politika, felsefe birbiri ardına dökülüyor. Ben şu anda hazırlık yaparken bile çıkan yoğunluğa şaşırıyorum. Yani o gece sürprizlere hazırlıklı olun derim. 

26 Haziran 2019 - Çarşamba - saat 19.00 - 21.00
1968 ve 60'LI YILLAR ESTETİĞİ
Woodstock'ın 50. yılına girdiğimiz şu günlerde 1960'lı yıllar hala önemini koruyor. O dönemin müziği, saykodelik plak kapakları ve posterlerinin izinde "Görme Biçimleri"ni gerçekleştirirken o yılların sanat yapıtları da resim okumaları olarak yerini alacak. Sadece dünya değil o dönemin ülkemizdeki yansımaları da o gece olacak. 

"Görme Biçimleri" artık bir saat erken başlayacak
Bu ayki programa baktığınızda farketmişsinizdir, "Görme Biçimleri"nin saatini bir saat erkene aldık. Daha önceki buluşmalarda uzak yerlerde oturan katılımcılar ya erken ayrılmak zorunda kalıyor ya da uykusuz işe gitmek durumunda zorluğa giriyordu. Bu yüzden saati erkene aldık, bu sayede bitiminde de vakti olanlarla "Ağaç Ev"e gidip kendimizi blues ve rock'ın rüzgarına bırakırız. Tabi etkinlik sonrası (artık gelenekselleşen) sohbetimizi de yaptıktan sonra. 


Eskici - Gizli Bahçe
Serasker Caddesi No:104 Kat:1
Kadıköy

Tel: 0542 458 30 30

Facebook
https://www.facebook.com/Eskicigizlibahce/?ref=br_tf&epa=SEARCH_BOX