Hafta Sonu Blues Perişan Kütüphanesi'ne Katkı 177

Nikolay Vasilyeviç GOGOL

 "Evlenme / Kumarbazlar"

İş Bankası Yayınları

Çeviri: Koray Karasulu

 (5. Baskı: Mayıs 2019)

Gogol ile ilk tanışmam çok küçük yaşlarda "Bir Delinin Hatıra Defteri" ismindeki tiyatro oyunuyla oldu. Hafızam beni yanıltmıyorsa Genco Erkal'ın oynadığı bu oyunu izlememiştim, (hoş izlesem de ne anlardım o da meçhul) çünkü daha ilkokula bile başlamamıştım. Ancak büyükler konuşurken ismi ilginç gelmiş ve aklıma yer etmişti. Daha sonraları 15 yaşıma geldiğimde Gogol'un "Palto" ve "Burun öykülerini okuyarak çok sevecektim. Sonraları bunu film olarak izlediğim "Müfettiş" takip edecekti. O günlerden bugünlere başta "Palto" ve "Burun" öyküleri olmak üzere yapılmış çizgi roman, film, radyo tiyatrosu uyarlamaları vesaire de dahil olmak üzere her neyi bulmuşsam takip etmişimdir. Kısacası Rus klasikleri içinde Gogol'un yeri benim için ayrıcalıklı ve de vazgeçilmezdir.

 Karikatür, mizah üzerine bir yetenek sınavı yapılsa beni de jüri üyesi yapsalar, elemeyi sadece Gogol okumamış olanlardan yaparım. Rus edebiyatı içinde mizahı gerçekçilikle ve zeka ile  buluşturan bu muhteşem adamın önemi yüzyıllar geçtikçe daha da iyi anlaşılıyor. Bu yüzden Gogol ile ilgili elime ne kitap geçerse teklifsiz okurum, bu kırk küsur yıldır süregelmiştir, hatta daha önce okumuş olsam da. 

Öyküleriyle ayrıcalıklı olan Gogol'un tiyatro oyunları da dikkate değerdir. İzleme olanağı bulamadığım "Evlenme" ve "Kumarbazlar" tiyatro oyunlarının kitabını bulunca tabiki okumadan geçemezdim. 

Tiyatroyu çok sevmeme karşın oyun metnini okumak bana hep zor gelmiştir. Öncelikle oyunculuğun esas olduğu tiyatroda, dekorsuz ve mimiksiz yazılı metni okumak bana hep sıkıcı gelmiştir. Ancak Gogol öyle bir büyük yazarki, onun oyununu okurken sahneleri gözünüzde canlandırıyor hatta oyuncuları görüyorsunuz. Bu iki oyunu okuduktan sonra durum mizahının ustası O Henry'nin (1) de Gogol'un rahleyi tedrisatından geçtiğini anlayacaktım. Amerikalı usta öykücü O Henry'nin mizah anlayışındaki matematik, özellikle "Kumarbazlar" oyunundaki kurgu ile ortaya çıkıyor. 

Gogol'un en sevilen komedilerinden biri olan "Evlenme"de ahlaki değerler ve görücü usulü çöpçatanlık müessesi alaya alınıyor. Oyun içindeki damat adaylarının nezdinde sınıfsal kimliklere mizahı bir bakış sunuluyor. 

"Kumarbazlar" oyununda ise zeka ve kağıt oyunu ustalıklarıyla kurulan entrikaların resmi geçidini izliyoruz. 

Aptulika

 (1) O. Henry (1862 –  1910 ) ABD'li öykü yazarı.  Hikayelerinde "durum mizahı" denilen bir anlayışı getiren yazarın eserleri sürpriz sonla biter. 

Bob Dylan 80 yaşında.

Bugün Bob Dylan 80 yaşına giriyor. Bu konuda Bülent Seyitdanlıoğlu'nun yazısına yer veriyoruz. 

"Ben , Robert  Allen  Zimmerman

Dylan adını seçtim, çünkü Dillon adında bir amcam vardı. Vurgusunu değiştirdim, çünkü böylesi kulağa daha hoş geliyordu. Dylan Thomas'ın yazdıklarının bir kısmını okudum, ama benimkiler gibi değildi. Birbirimizden oldukça farklıyız.

İnanın ki adımı Dylan Thomas'ın onuruna değiştirmedim. Bu tümüyle uydurma. Ben Dylan Thomas için onun benim için yaptıklarından fazlasını yaptım. Bakın bir yığın genç büyük olasılıkla bu söylentiyi duydu duyalı onun şiirlerini okumaya başladı."

Evet, bugün Bob Dylan'ın doğum günü ve Kulak Misafiri Bob Dylan'ın doğum gününü kutluyor.

O  bugün itibarıyla 80. yaşında.

İyi ki doğdun Dylan...

 

Cenani'den 22 yıl önceki beste ilk kez yayımlanıyor.

Müzik hayatına 1987 yılında başlayan Cenani, 1999 yılında sözünü, bestesini yaptığı  "Ölüm Rüzgarları" adlı parçasını bu hafta yayımladı. 

"Çok uzun zaman ve yol katederek bugüne geldi ve son hâlini buldu. Kayıtlar esnasında bestelediğim günlerdeki ruh haline hâlâ sahip olduğumu görmek hem çok şaşırtıcı hem de sevindirici bir deneyimdi." diyen Cenani,  "Adı sizi yanıltmasın. Deniz kıyısında güneş batarken bir bira eşliğinde dinleyebileceğiniz bir şarkı oldu." diye eklemeyi de ihmal etmiyor. 

 Müzik hayatına 1987 yılında amatör bir grupta davul çalarak başlayan Cenani, daha sonra gitara geçerek aynı zamanda vokalide üstlenecekti. Eğlence dünyasında sahne alırken kendi şarkılarını da yazmaya başlayan Cenani, 1999 senesinde yerleşip yedi sene boyunca yaşadığı Münih kentinde müzik kayıt teknolojileri ile de ilgilenmeye başladı. 2007 yılında yurda dönerek kaldığı yerden devam eden sanatçı Chantage grubunda gitarist olarak yer aldı. Müziğini genelde pop rock ekseninde kimi zaman sertleşerek kimi zaman da yumuşak bir soundla sunmaya çalışan Cenani, melodilerde blues ve bazen etnik unsurlara da zaman zaman yer vermektedir. 

Sis grubunun 8. yılında müzik emekçilerine adanmış şarkı: Zindan

Doom Metal‘in sevilen grubu Sis, "Karanlığın Fısıltıları" isimli albümünden ikinci video klibini “ZINDAN'' isimli çalışmalarına çekti. Grubun albümdeki bu parça, Dünyada ve memlekette yaşanan olaylara tepki niteliğindeki klibi ile karanlığın melankolik etkisi ve sanatıyla cevap veriyor. Sis,  "Zindan" klibini ekonomik sebeplerden yaşamını sonlandıran müzik emekçilerine adıyor. 

Grup "Zindan şarkısı ile ilgili şunları söylüyor: "Son bir yıl içinde 102 müzisyen ekonomik sebeplerden intihar etti.  Zindan, çektiğimiz acıların ve çektireceğimiz acıların yansımasıdır. Emekçileri yoksulluğa, açlığa mahkum etmek, hayatını zindana çevirmek politik tercihlerdir. Sonsuz güzelliğimizle direnişimiz zafer kazanacak."

"Zindan" aynı zamanda Sis grubunun kuruluşunun 8. yıldönümü olma özelliğini de taşıyor ve klipte grubun güncel kadrosunun yanısıra, 8 Yıl boyunca kadrosunda yer alan tüm isimler başta olmak üzere Godheim,Cursed In Eternity, Grumpic Dissase, Amras Numenesse,Meriç Yapıcı, Karoft, Booze Serpent, Yüz Karası , Karoft, Bayrek Murtezaoğlu, Ranfor ,Desecrate, Depressive Mode,Soggoth,, Illusions Play, Burcu &Şefik, Hülya Çetinkaya ve Alus Doğu Can Güneş ve Kenan Damar gibi değerli isimler klipte grubun isyanına ortak oluyor. Dünyanın karamsarlığını buram buram hissedeceğiniz Zindan ‘ın klibi ise GD YAPIM tarafından hazırlandı.

Radiohead'den Thom Yorke ve Jonny Greenwood'dan yeni grup: Smile

Radiohead grubunun solisti Thom Yorke ile bas gitaristi Jonny Greenwood, The Smile isimli yeni bir grup kurduklarını duyurdu. Aralarına davulcu Tom Skinner'ide alan ikiliye Radiohead'in prodüktörü  Nigel Goodrich de bu projede yer alacağını duyurdu.  Kurulacak grubun ismi Smile ise Ted Hughes bir şiirinden geliyor. 

Yorke, Greenwood ve Skinner tarafından kurulan üçlü ilk kez  'Live at Worthy Farm'ın organizasyonunun özel konuğu olarak çıkacak. 

Son albümünü 2016 yılında çıkartan Radiohead ise verdiği arayı hala sürdürüyor.   Yani dağılmış falan değiller ama beş yıllık sessizlik sürüyor. Şimdilik Smile ismini verdikleri yeni grup projesine devam ediyorlar. 

Hafta Sonu Blues Perişan Kütüphanesi'ne Katkı 176

Hüsnü Mahalli

 "Maniki Dünya"

Destek Yayınları

 (Ocak 2016)

Geçen hafta Suriyeli edebiyatçı Nihad Siris'in romanına yer vermiştim. "Sessizlik ve Gürültü" isimli bu romanın Ortadoğu coğrafyasının politik atmosferini anlatması açışından önemini vurgulamıştım. Bu romanı okuduktan sonra Hüsnü Mahalli'nin bu kitabını da bulmam devam niteliği taşıdı. Aslında bu kitabın adından yola çıkan Mahalli ve Ayşenur Arslan'ın birlikte yaptıkları televizyon programından da aşinaydım ama kitap da tamamlayıcı oldu hani. 

İtiraf etmem gerekirse bundan 18 yıl önceleri Hüsnü Mahalli ismine hep mesafeli olmuştum. Ancak bu kitabı okumam sayesinde onun Ortadoğu konusunda uzman bir gazeteci olduğunu anlayacak ve de bu uzmanlığın da masa başında oturarak değil oralarda dolaşarak... bizzat bu coğrafyanın nabzını tutarak  oluştuğunu kavrayacaktım.

 Şimdi bir süreliğine kitaptan uzaklaşıp, kendi lise yıllarıma döneceğim. 1970'lerin sonu okuduğun gazeteyi sokakta koltuğunun altında taşımak yürek ister. Sağcı bir bölgeye elinde Milliyet'le dahi girsen sorun olur ama dayak yeme ihtimalin azdır. (Bu arada bugünkü Milliyet ile o dönemkini sakın ola katıştırmayın. ) Diyelim elinde Cumhuriyet var, sağcılardan "Gomonist" diye dayak yemen garanti. Fakat 1980'lere bir kala bazı sol grupları Cumhuriyet de kesmiyor, hadi söyleyeyim biraz "ılımlı" hatta "revizyonist" bulunuyor ve yeni çıkan "Demokrat" gazetesi daha devrimci çizgide görülerek alınıyordu. İşte o sıralar ben de "revizyonist" denilen Politika gazetesini de alır olmuştum. Politika gazetesi de Cumhuriyet'e göre biraz daha sosyalistti ama sol içinde bazı gruplar eleştirirdi. Ben o sıralar bu gazetedeki yazıları sever olmuştum...hem Cumhuriyet'i hem de Politika'yı alırdım. İlk dönem İsmail Cem'in yönettiği gazete Disk desteğinde çıkıyordu ve çizgi biraz TKP çizgisine yönelecekti. (Bir dip not daha yapmam gerekecek: O dönem TKP yasak partiydi). Zaman tünelindeki yolculuğumu burada noktalayayım ve tekrar kitaba döneyim. İşte o dönem benim okuduğum Politika gazetesinin dış haberler servisinde Hüsnü Mahalli, Ortadoğu haberlerini hazırlıyormuş. Yani tanışıklığım o zamanlardan ismini bilmesem de varmış. 

Üniversite için Suriye'den ülkemize gelen Mahalli, ilk olarak İTÜ'de mühendislik okumaya başlamış. O dönem yakın arkadaşlarından biri de gençlik liderlerinden Harun Karadeniz. Kitapta Hüsnü Mahalli'nin o yıllardaki anılarından bölümler de yer alıyor. Daha sonrasında mühendisliği bırakıp Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Yüksekokulu'na giriyor ve burayı 1977'de bitiriyor. 

"Maniki Dünya"da Hüsnü Mahalli'nin üniversite yıllarındaki eylemlerden örülü anıları kısaca veriliyor ve ardından günümüze dek gelen Ortadoğu coğrafyasında olanlar anlatılıyor. Üstelik bu coğrafyadaki politik liderler kimi zaman insani kimi zaman mizaha varacak şekilde yansıyor. 300 sayfalık kitapta Ortadoğu'nun 50 yılını eksiksiz buluyorsunuz. Kitabın girişinde yer alan ilk 36 sayfada bu coğrafyanın 100 yıl öncesi, Lawrence, Wooley, Bayan Bell gibi sömürgeci, emperyalist kahramanlarla harika bir şekilde anlatılmış. O 36 sayfa okurken gözünüzde bir film gibi canlanıyor. 1900'lerdeki bu maceranın kahramanlarından biri de Agatha Christie ve onun Pera Palas'tan sonra kalmayı en çok sevdiği Halep'teki Baron's Oteli de bu sömürgeci paylaşıma dekor oluyor. İlk 36 sayfada anlatılan bu bölüme eşlik eden fotoğraflar da kitabın sonunda yerini almış.

Hüsnü Mahalli'nin "Maniki Dünya" kitabını hem bu coğrafyayı tanımak isteyenlere hem de bizim bu coğrafyaya itilmemizi anlatan uyarıları dikkate almak isteyenlere tavsiye ederim. Kitabın arka kapağında yer alan yazıda : "Arabistanlı Lawrance 100 yıl önce Ortadoğu'nun haritalarını çizdi...Maniki dünyanın her yerinde. İslam coğrafyasında." diyerek devam ediyor. Saddam, Mübarek, Aliyev, Elçibey, Kaddafi, Hariri, Arafat, Kral Hüseyin, Talabani, Petrosyan, Ahmedinecat, Hatemi, baba ve oğul Esad'lar, Koçaryan , Petrosyan ve diğerleriyle konuşan Mahalli, bir çok ülke ve savaşı da gidip görerek bize yansıtmış. "Hikayeler ve anılar. Maniki dünyayı anlatmak için. Oturup yazdım işte. " diyen Mahalli, "Dünya maniki olmasın diye" bu kitabı yazdığını da söylemeyi ihmal etmiyor. 

Aptulika

 

Nikki Six ve Rob Zombie'den bir "Supergroup": L.A.Rats

 Nikki Sixx, Rob Zombie, John 5 ve Tommy Clufetos tarafından kurulan "supergroup" L.A. Rats ilk single'ını yayımladı. "I'm Been Everywhere" adlı bu parça bir cover çalışması. Avustralyalı country şarkıcısı Lucky Starr'ın 1962'de yaptığı bu şarkı o yıllarda Sidney listelerined bir numaraya kadar yükselecek ve ardından tüm dünyaya yayılacaktı. Bu parçayı aynı yıl ABD'li country yıldızı Hank Snow da seslendirecek ve "I'm Been Everywhere"country klasikleri arasındaki yerini alacaktı. Bu parçayı seslendirenler arasında country ikonu Johnny Cash de yer almakta. 

Supergroup L.A. Rats bu parçayı yapmaya Johnny Cash yorumunu dinleyerek karar vermişler. Şimdi sizlere "I'm Been Everywhere" in ilk olarak Lucky Star, ardından Johnny Cash ve en son olarak da L.A. Rats tarafından yapılmış rock yorumuyla yer vereceğim.