The Groundhogs'un şarkıcısı, gitaristi ve ilk günden bugüne kalan tek elemanı Tony McPhee 79 yaşında öldü. (7 Haziran 2023)
Grubun resmi Facebook sayfasından yapılan açıklamada, “79 yaşındaki gitar ve blues efsanesi Tony (TS) McPhee'nin geçen yıl bir düşüşün ardından yaşanan komplikasyonlar nedeniyle bugün 6 Haziran'da evinde öldüğünü duyurmanın derin üzüntüsünü yaşıyoruz."
The Groundhogs, bugün çok fazla kimse bilmese de, hatırı sayılır bir İngiliz blues rock grubudur. 1963'te kurulan grup, ilk albümünü 1968'de yapan grup 13'ü stüdyo ve konser ve derlemelerle birlikte 30'un üstünde albüm yapmıştı. Grup 2014 yılına kadar da müzik yapmayı sürdürmüştü. Bu arada grubu ilk defa duyanlara inatla tavsiye ederim, zira çok güzel, ara sıra hard rock'a kayan bir soundları vardır.
Grubun 1963'te kuruluşundan bu yana kadar değişmeyen tek eleman olarak kalan. Tony McPhee, Mart 1944'te Lincolnshire, Humberston'da doğdu. 1962'nin sonlarında Dollar Bills grubuyla aktif müzik hayatına başladı. Dollar Bills'e katılmasıyla grubu blues'a yönlerdirdi ve John Lee Hooker şarkısı 'Groundhog's Blues'dan yola çıkarak grubun adını da değiştirdi.
Hooker, Little Walter, Jimmy Reed ve Champion Jack Dupree gibi ABD'li blues ustalarıyla turneye çıkan The Groundhogs, yapımcı Mike Batt'ın yönetiminde ilk albümleri 'Scratching the Surface'ı 1968'de çıkardı.
Sözleri McPhee'nin yaşadığı bir panik ataktan esinlenen, eleştirmenlerce övülen 1971 yapımı "Split" eseri listelerde 5. sıraya ulaştı ve "Cherry Red" single'ı Top of the Pops'ta gıpta ile bakılan bir yere sahipti. Bu başarıyı 1972'de "Who Will Save the World?" albümü takip edecekti.
Çeşitli kadro değişiklikleri boyunca McPhee, The Groundhogs'un tek sabit üyesi olarak kaldı ve grubun en son albümü 'The Muddy Waters Song Book' 1999'da piyasaya çıktı.
2009'da, McPhee'nin yaşadığı birkaç felçten ilki, şarkı söyleme yeteneğine zarar verdi ve sonunda 2015'te The Groundhogs'u dağıttı.
McPhee ayrıca solo bir kariyere sahipti ve son yıllarda kült grup Current 93 ile çaldı ve şarkıcı Joanna Deacon ile işbirliği yaptı.
Meral Akman bizi yarım asır öncesinin Britanya Adasına götürüyor ve şunları söylüyor: "John Lee Hooker, B.B. King hayranı bu genç blues insanı Tony McPhee, bugünlerde geçirdiği felç nedeniyle şarkı söyleyemiyor ancak, mirası, sevgili grubu The Groundhogs bana karantina günlerinde eşlik etti ve etmeye devam ediyor."
Blues’un köklerinin Amerika’da olduğu kesin, fakat dalları Britanya Adası’nda büyüdü hatta daha güçlü kökler yarattı. Beatles, Cavern Klüp’de “Blues çalmadıkları için” biraz dışlandıklarını söylüyor, Jimi Hendrix rengi ve kökeni nedeniyle ülkesinde yapamadığı müziği Londra’da keşfediyor. Bütün bunlar bir tesadüf olamaz. Adı çok bilinen ya da az bilinen birçok İngiliz müzisyen Blues’dan beslendi, kimileri semirdi, kimileri kendileri için çalıp söylemeye devam ettiler.
Kendisi için çalıp söyleyen İngilizlerden biri de, ileride ismini “daha bluescu” gözükmesi için “Tony T.S. McPhee” olarak değiştirecek olan “Tony McPhee”.
John Lee Hooker, B.B. King hayranı bu genç blues insanı, bugünlerde geçirdiği felç nedeniyle şarkı söyleyemiyor ancak, mirası, sevgili grubu The Groundhogs bana karantina günlerinde eşlik etti ve etmeye devam ediyor.
1962 yılında Pete ve John Cruickshank kardeşler, yerel bir blues grubunda gitarist olan Tony McPhee’yi de aralarına alarak “The Dollar Bills” isimli bir grup kurdular. Bir süre sonra McPhee grubun ismini, bir John Lee Hooker parçası olan "Groundhog's Blues"’dan esinlenerek “The Groundhogs” olarak değiştirdi.
1964 yılında John Cruickshank gruptan ayrıldı, ama kalanlar pes etmedi ve yollarına devam etti, bu çabaları ödülsüz kalmadı. Kendilerini, John Lee Hooker’ın Britanya turnesinde Ustalarına eşlik ederken buldular. Bu turneye özel isimlerini “John Lee's Groundhogs” olarak değiştirdiler. Sonuç: John Lee Hooker onları “İngiltere’nin bir numaralı blues grubu” ilan etti ve bundan sonra tüm İngiltere turnelerinde kendisine eşlik etmelerini istedi. Üstelik, ilerleyen yıllarda çıkan konser kayıtlarını içeren albümlerde isimleri “Hooker and the Hogs” olarak yer aldı.
1966 yılında çıkan ilk 45’likleri “I'll Never Fall in Love Again”in tanıtımı, Kinks ve The Who gibi grupların da yapımcılığı üstlenmiş olan Planet Records tarafından biraz savsaklanınca, grup bekledikleri başarıyı elde edemedi. Arkasından yine pek iyi satmayan birkaç 45’lik çıktıktan sonra yollarını ayırmaya karar verdiler.
Ancak, ekonomik başarısızlıklar grubun Blues aşkına engel olmadı ve 1968 yılında McPhee ve Pete Cruickshank, “ticari başarısızlık kaderimiz olsa da bu bizi Blues çalmaktan alıkoymaz” diyerek, ekibe davulcu “Ken Pustelnik” ve mızıkacı “Steve Rye”ı dahil ederek, albüm için kolları sıvadı.
Böylece, ilk albümleri “Scratchin' the Surface” 1968 yılında piyasaya çıktı. Albümün yapımcısı, henüz 19 yaşında olan Mike Batt ve şirketi Liberty idi. Albüm, stüdyoda canlı olarak kaydedildi. Standart bir blues albümünün ötesinde, McPhee’nin özgün gitar çalma stili, besteleri ve beyaz rock vokali ile siyah blues sesleri arasında dolaşan vokalini de müzik dünyası ile tanıştıran çok yönlü bir albüm oldu.
İlk albümün başarısından sonra The Groundhogs, Londra’da ünlü kulüplerde sahneye çıkıyor, konserlerinde blues sanatçılarına eşlik ediyordu. Ancak, 1969’da blues patlaması neredeyse sona ermişti. Grup, bu yıl çıkarttığı “Blues Obituary – Blues Ölüm İlanı” albümle, dinleyicilerine bundan böyle farklı bir yolda ilerleyeceğinin sinyallerini verdi.
Sıradaki albüm “Thank Christ for the Bomb”, bir önceki albümlerdeki “ruh”tan farklı değildi, ama grubun çalma şekli, besteleri ve sözleri çok farklı duyuluyordu. (Kimileri bunu o dönemde özellikle McPhee’nin “bitkisel alışkanlıkları”na bağlıyor). Rusya ile soğuk savaşın hala çok “sıcak” olduğu, “Bombaları Yasaklayın” protestolarının hala basında sıkça yer aldığı bu dönemde albümün ismi birçok şeyi anlatıyordu. Albüm dokuz parçadan oluşuyordu ve her parça savaşı destekleyen politikaları eleştirir nitelikteydi. Bütün “politik olarak doğrucu” yaklaşımlarına rağmen Londra radyoları, bu isyankâr albüme ilgi gösterdiler. Albümün en çarpıcı parçalarından biri “Soldier”, İngiliz rock müziğinin hamisi DJ “John Peel” tarafından radyoda çalınınca grubun ünü İngiltere’ye yayıldı. Bu aşamada, -özellikle beni favori parçam “Garden” ile- grup İngiliz Blues sahnesinden İngiliz Progressive Rock sahnesine bir adım atmış oldu.
The Groundhogs, 1971 yılında “Mick Jagger”ın “özel talebi” ile Rolling Stones’un İngiltere turnesine davet edildi ve bu konser performanslarından oluşan albüm “Live at Leeds”i piyasaya çıkarttı.
1974 yılında çıkan “Solid” grubun listelerdeki son başarısı oldu. Bu albümün arkasından kadro dağıldı. 1975 yılında Tony McPhee farklı bir kadro kurdu ve bu kadro ile iki albüm daha çıkarttılar.
The Groundhogds, yıllar içinde “Tony McPhee” sabit kalmak üzere farklı müzisyenler ile konserler vermeye devam etti. Bunların arasında Hawkwind’in bas gitaristi “Dave Anderson”, piyanist “Bob Hall”, Egg’in davulcusu “Clive Brooks”, Andwella's Dream’den “Wilgar Campbell” gibi isimler de var.
“Tony McPhee” 2009 yılında geçirdiği felç sonucu artık sahnelerde yer alamıyor, böylece The Groundhogs da kendini emekli etti. İngiliz müziğinin, çok yönlü, yaratıcı ve iddiasız grubu The Groundhogs’u tanımanız ya da tekrar hatırlamanız için sizinle birkaç parçasını paylaşıyorum. İyi dinlemeler.
Bilindik grupların dışında yeni bir ada keşfetmek istediğinizde, Groundhogs size misafirperverliğin en hasını gösterecektir. Şimdi bu Korona Günleri'nde "Black Diamond albümüyle bu gruba bir merhaba diyelim. Bu arada evde kapalı vaziyette oturuyoruz. İyi ki bu hatırlama ve keşifleri yapıyorum... meşgale oldu. Yoksa delirirdim hani. Bir de korona günlerinde iş yok güç yok. Bu günler geçince bunları toparlayıp, kitap mı yapsam acaba? İsmi de "Bilindik rock grupları dışında keşifler atlası" olsa. Nasılsa bir kaç gün sonra parasız kalacağız. Kitabın telifiyle biraz geçinir gideriz. Dur yeni bir kitap daha aklıma geldi: "Boş Hayaller Klavuzu".
İsim Babası John Lee Hooker
The Groundhogs
"Black Diamond"
(1976) United Artists Records
Temelleri 1963 yılında atılan İngiliz rock grubu Groundhogs, blues rock grubu olarak başladığı kariyerine hard rock'a evrilerek devam etti. 1970 ile 1972 arasında gitarist ve vokalist Tony McPhee'nin liderliğinde doğan yaratıcı çalışmalarıyla rock dünyasında fırtına gibi estiler. Onların müzikleri progresif müzik dinleyicisini de tatmin edecek nitelikteydi. The Groundhogs'ın blues temelinden geldiğini söylemiştim, grubun ismi de John Lee Hooker'ın "Groundhog's Blues" şarkısından gelmektedir. Grubun blues temelini seven Mick Jagger'ın isteğiyle 1971 yılındaki Rolling Stones konserlerinin açılışında çalacaklardı. Tony McPhee - gitar, vokal Rick Adams - gitar Dave Wellbelove - gitar Martin Kent - bas Mick Cook - davul The Groundhogs'un "Black Diamond"albümündeki parçaları şöyle bir mercek altına alalım, şimdi de. Grup elemanlarının kendilerini eşit olarak hissettirdikleri "Fantasy Partner"da vokal nakaratları can alıcı ve direkt hafızaya yerleşecek nitelikte. Ardından muhteşem bir bağlanışla gelen "Live Right", nabız atışı şeklindeki helezonlarıyla içimizi ferahlatıyor. Dinlerken solonun girdiği zamanlamaya bakarsanız, solonun gösteriden çok müziğin duygusuna katkı yapmasının daha doğru yol olduğunu göreceksiniz. 70'lerin o oda içinde yankılanıyormuş gibi gelen vokaliyle bizi içine alan "Country Blues" bir süre sonra hard ile heavy arasında bir kreşendo ile değişime uğrayıp, tansiyonu yükseltiyor. Bu alçalıp yükselmelerde matematik tıkır tıkır işliyor. Parçadaki patlayıcı gitar solosu da dikkat çekici. "Frienzy" parçasından sonra gelen "Pastoral Future" ani bir değişim yaratarak giriyor. Öyle ki bir anda acaba başka bir albüm mü başladı diyorsunuz. Santana'vari bu enstrümantal çalışma bizi gerçekten farklı bir pastoral atmosfere taşıyor. Albümün finalini oluşturan albümle aynı adı taşıyan parça ritmik ve dingin bir akışkanlıkta ama sona doğru Tony McPhee'nin gitar solosuyla nihayete eriyor. Groundhogs'un "Black Diamond" albüm kapağında Tony McPhee'in olmasından da anlaşılcağı gibi grubun starı o. Böyle olmasına rağmen Groundhogs'ta bütün elemanları, grup olma tadında buluyorsunuz. Bilindik grupların dışında yeni bir ada keşfetmek istediğinizde, Groundhogs size misafirperverliğin en hasını gösterecektir. Demedi demeyin. İyi dinlemeler. Aptulika Koronavirüs Günleri
