Kurtalan Ekspres'in unutulmlaz gitaristi: Ohannes Kemer

Geçen hafta Mithat Danışan'ı kaybettik. Onunla ilgili bir kaç yazı yazarken aklıma 2012'de kaybettiğimiz gene Kurtalan Ekspres'te çalışmış olan usta gitarist Ohannes Kemer ile ölümünden sonra yazdığım bir yazım aklıma geldi. O tarihte gazetede yayınlanan bu yazımı burada da sizlerle paylaşmak istedim. 

Eric Clapton’ın İstanbul, Kuruçeşme konserinde arkamdan gelen bir sesle irkilmiştim,

 “Biz buraya Eric Clapton dinlemeye geldik. Niye klavyeciye vokal yaptırıyor!” 
O gittiğimiz konserin biletinin üzerinde o “klavyeci”nin ismi  Clapton ile birlikte yazıyor olmakla kalmayıp, rock tarihine ismini Steve Winwood diye  yazdırmış biri olması da işi değiştirmiyordu. O tiradın açılımı ise “çalgıcı parçası”ydı. Hoş Eric Clapton’ın da birinci önemi gitaristliği olsa da bizim ona hürmetimiz “I Shot The Sheriff” , “Tears In Heaven”, “Wonderfull Tonight” parçalarından kaynaklanıyordu. En azından bu sayede onun bir “çalgıcı parçası” olduğunu unutabiliyorduk.  

Nedendir bilinmez (aslında çok iyi bilinir) bizde hep önde görünen önemsenir.  Bu bize onlarca yıl süren süreçlerde şırıngalandı ve artık öyle bir noktaya geldik ki, müziği dinlemeyi, seyretmeye evirdik. “Şarkı okuyan önemlidir.”… “Çalgıcı parçası da neymiş.” Hele bir de konuşursa “Çok ayıp” edamızla kaşlarımızı çatıp, işaret parmağımızı üzerine sallarız. Yok yok o konuya girmeyeceğim, ama bir başka piyanistimizden bahsedeceğim. Konumuz bir tatil beldemizde geçiyor. Sıcak bir Temmuz günü o tatil beldesinin davetlisiyiz. Benim davetli olduğum etkinliğin kapsamında konserler de var. Sahile yakın bir yerde ülkemizin önemli bir pop şarkıcısı konser verirken, turizm beldemizin dünyayı imrendiren antik alanında da dünyaca önemli bir kadın piyanistimizin de resitali olacak.  Ülkemizde çok önemli olan şarkıcımız playback konserine prova yapmak için görkemli otelin görkemli bir salonunda hazırlanırken, dünyaca önemli olan piyanistimiz döküntü bir kamyonun üzerinde konser için provasını yapıyordu. Dünyaca ünlü olabilirdi ama şarkı okumuyordu, yani çalgıcı parçasıydı. E o zaman kamyonun tahsis edilmesine şükretmesi gerekirdi.

Örnekleri çoğaltmak mümkün. Hatta bu yazıyı  değil, ciltlerce kitabı dolduracak örnekler verilebilir.  Bir başka yazıda bu konuyu başlıbaşına işlemek isterim diyerek asıl konumuza geçelim. Ohannes Kemer’i geçtiğimiz hafta 16 Kasım 2012'de yitirmiştik. Ohannes Kemer, 70’li yıllarda Barış Manço’nun grubu Kurtalan Ekspres’de çalışmıştı. Barış Manço’nun tarihe oturtan o güzel parçalarında onun gitarının, yaylı tamburunun ve bağlamasının izi vardır. Bir anda Ohannes ustanın enstrüman bölümlerini çıkarsak, o grupta hiç yer almadığını düşünsek. O başyapıtlar bir hayli eksik kalabilirlerdi. Elbette gitara Ohannes Kemer geçmeseydi bir başka isim yerini doldururdu ama o muhteşemlik yitebilirdi.

Ohannes Kemer (sağ yanda oturan)

Ohannes Kemer , 1950 İstanbul doğumlu. Kadıköy sokaklarında arkadaşları çelik çomak, kukalı saklanbaç oynarken o ilkokul sıralarında abisinin hediye ettiği gitarla oyalanıyordu. O dönemlerde mahalle kültürü hakimdi ve her mahallenin de bir futbol takımı olur, arsalarda iki taş aralığında kale kurulur ve maçlar yapılırdı. Ohannes ise mahalleli arkadaşlarıyla grup kurup, müzik yapacaktı. Gitarı da öyle hocalardan ders alarak falan öğrenmedi, kendi başına çalışarak geliştirdi. Gitar için hocası yoktu ama bağlama konusunda deneyimli amcası vardı. Amcasından da bağlamayı öğrendi.

68’lere gelindiğinde artık Ohannes liseli bir delikanlıydı. Dönemin rock gruplarını radyodan ve edinebildiği plaklardan yutar gibi dinliyordu. Bununla da kalmayarak Kadıköy Ticaret Lisesi’ndeki arkadaşlarıyla bir grup da kurmuştu. Bu grupla da dönemin görkemli yarışması  Milliyet Liselerarası Müzik Yarışması’na katıldılar.  Bu yarışmada dikkatleri bir hayli çeken Ohannes’in peşine  şöhretli şarkıcılar grubuna katmak için düştü.  Okul daha devam ederken ilk önce “Dönüşüm” grubu kısa bir süre sonra da  Erol Büyükburç onu  “Erol Büyükburç ve 7 Elçi’si” grubuna aldı. 1972 yılında ise Barış Manço”nun Kurtalan Ekspres grubuna girdi ve 1977’ye kadar bu grubun en güzel çalışmalarında yerini aldı. Ohannes Kemer’in bir başka özelliği ise çalıştığı isimlerin yurtdışı projelerinde de aranan isim olmasıydı. 1972’de Erol Büyükburç’un yurtdışına açılımı bir İngiltere konseriyle sonuçlanacaktı. İngiltere’de yaşayan Türklere değil, bizzahiti İngiliz müzikseverler hedeflenerek yapılan bu konserde Ohannes Kemer’in tekniği ve müzikal açılımı cankurtaran simidi olacaktı. (her ne kadar o dönemdeki konserin kayıtları olmadığı ve canlı izleme durumumuz olmasa da dönemin dergilerindeki anektodlardan bunu çıkarabiliyoruz. )

Bir başka dünyaya açılma projesi de Barış Manço’nun bütünüyle İngilizce parçalardan oluşan ve yurtdışında kaydedilen ve orada piyasaya çıkartılan “Baris Mancho” albümüdür. Bu albümde de Ohannes Kemer’in batıya uygun düşebilecek gitar soundu önem kazanmıştı.

Ohannes Kemer ile Barış Manço arasında bazı fikir ayrılıkları da olmuyor değildi.  Hem müzikal hem de gruptaki hegomonyadan kaynaklanan bu fikirsel ayrılık,1974’deki tarihli Avustralya turnesinin sonunda had safhaya gelecek ve Ohannes Kemer, Kurtalan Ekspres’ten ayrılacaktı.  Avusturalya’da “Gurbet” isimli bir grup kurarak burada yaşamaya karar verdi. Bir iki  yıl sonra gelen israr üzerine tekrar Kurtalan Ekspres’e katıldı. Tarihler 1977’yi gösterdiğinde ise artık iyice kararını vermişti ve gruptan ayrılarak, İngiltere’ye gitti. Londra’ya yerleşip, Jennifer Turner’la evlendi ve  bundan sonrada müzik hayatına yurtdışında devam etti.

Sanatçı Londra’dan sonra uzun yıllar yaşayacağı Avusturalya’ya yerleşti. Müzik çalışmalarına burada devam etti. (Hatta bazı kayıtlarının da olduğu gelen duyumlar içinde)

Ohannes Kemer, 2011 yazındaa akciğer kanserine yakalandı. 16 Kasım 2012'de de bu hastalığa yenik düşerek, hayata veda etti. Ama geride bizim yeniden keşfimizi bekleyen işlerini bıraktı.

Aptulika

Panço Mithat Danışan’ın ardından bir kaç kelam

4 Mart 2016 tarihinde yitirdiğimiz Mithat Danışan, davulcu Aydın Daruga ile birlikte çeşitli kulüplerde çalarak müziğe başlamıştı. Ardından Danışan’ı Yurdaer Doğulu, Kaygısızlar, Kurtalan Ekspres’te bas gitarist olarak görecektik.

1972 yılında Kardaşlar grubuyla olaylı bir şekilde yolunu ayıran Cem Karaca, Moğollar ile birlikte müzik yapmaya karar verecekti.  Bu birleşmenin ilk döneminde yer alan Moğollar kadrosu 1973’te fikir ayrılığına düşecekti. Bu fikir ayrılığı sonucunda grup çatırdayacak ve sadece Cahit Berkay kalacaktı. Cem Karaca ile Cahit Berkay grubu tekrar toparlamak için kolları sıvar ve Kasım ayında klavyeli çalgılara “Türkiye’nin Keith Emerson’u” diye anılan Turhan Yükseler’i alırken, davula da Turfan Altan’ı bulurlar. Bu iki isim de Yurdaer Doğulu’nun ekibindendir. Gene aynı grupta bas gitarist olan Mithat Danışan’ı da bulunca Moğollar’ın yeni kadrosu belli olmuştur. 
Yeni oluşan bu Moğollar kadrosuyla Cem Karaca en yüksek satışını yapacağı ve uzun yıllarca onunla özdeşleşecek şarkısı olan “Namus Belası” plağını çıkartacaktı. 1974 yılında çıkan bu 45’lik plaktan sonrada yeni kadroyla ilk konserlerini 22 Aralık 1974’te Fitaş Sineması’nda vereceklerdi. Beyoğlu’nda yolların kapanmasına neden olacak bu konsere ilgi çok büyüktü. Bu konserde Moğollar alışıldık Anadolu Pop tarzından daha çok Batı anlayışında bir rock grubuna dönmüştü. Bu konserde Cem Karaca, RCA plak firmasıyla da yurtdışında  bir plak çıkartarak dünyaya açılma planlarına yönelik İngilizce bir parça da seslendirecekti. “Paradox” isimli bu parça Cem Karaca’nın İngilizce vokaliyle başlıyordu. Vokalli bölüm 2 dakika sürüyor ve ardından 10 dakika boyunca enstrümanların solosuyla inanılmaz bir yorum çıkıyordu. Bu sololarda orguyla Turhan Yükseler başı çekerken finale doğru Mithat Danışan ve davulcu Tufan Altan harikalar yaratıyordu.   

Daha sonrasında 1975’te Turhan Yükseler, gruptan ayrılarak Fikret Kızılok’un hard rock’ı hedefleyen grubu Tehlikeli Madde’ye katılacaktı. Mithat Danışan’ı da Barış Manço’nun Kurtalan Ekspres grubunda görecektik. Ve böylece “2023” albümü çıkacaktı. Aynı yıl Barış Manço, “Baba Bizi Eversene” adlı filmde de oynayacaktı. Tabi bu filmde Kurtalan Ekspres elemanları da rol alacaktı. O filmde “ Dere Boyu Kavaklar” şarkısında grubun gitaristi Ohannes Kemer ile birlikte Mithat Danışan görüntüleri bugüne kadar You Tube görüntüleriye taşınacaktı.

1976 yılına gelindiğinde Mithat Danışan’ı Edip Akbayram’ın grubu Dostlar’ın basgitaristi olarak bulacaktık. Jethro Tull’ın “This Was” albümüne benzer kapağı ile “Nedir? Ne Değildir?’ albümü çıkacaktı. Edip Akbayram diskografisinde rock etkisinin en çok hissedildiği bu çalışmada en önemli isim hiç kuşkusuz bas gitarda yer alan Mithat Danışan’ının performansıydı.

Mithat Danışan ile ilgili bu üç dönemi anlatmak istedim. Bulabilirseniz bu çalışmaları dinleyin derim.

Panço Mithat Danışan gibi Türk Rock’ının az bilinen ama çok önemli kahramanları için daha yazılması gereken çok şey var ama benim elimden gelen anca bu kadar.

Aptulika

David Gilmour 70 yaşında

Pink Floyd’un gitaristi David Gilmour, bugün 70 yaşına giriyor. Sanatçı 6 Mart 1946 tarihinde  Cambridge’de  dünyaya gelmişti. Babası Douglas Cambridge Üniversitesi’nde öğretim görevlisi, annesi Sylvia ise bir öğretmendi.

David Gilmour, 8 yaşında Bill Haley’in "Rock Around the Clock" parçasını duymasıyla müziğe merak saracaktı. Bu merak 13 yaşında iken hediye edilen klasik gitarla devam edecekti. İlk grubunu Paris’te kuran İngiliz müzisyen, Pink Floyd’a 1967 yılında  Syd Barrett’in yerine gelecekti. Onun katılımıyla Pink Floyd grubu saykodelik rock’tan progresif rock  dönemine geçecekti.

Türk Rock’ının öncü bas gitaristlerinden Mithat Danışan’ı kaybettik.

1970’lerin Dostlar, Moğollar, Kurtalan Ekspres ve daha nice unutulmaz gruplarında bas gitarist olarak Türkiye’de rock klasiği olmuş albümlerde ve plaklarda imzası olan Mithat Danışan’ı 4 Mart 2016 tarihinde kaybettik. Uzun süredir sağlık sorunları yaşayan usta basçı 3 Mart gününde doğum gününü kutlamıştı.

Mithat Danışan yani dostlarının ona verdiği lakapla “Panço” Abiyle ilgili kapsamlı bir yazıyı ilerki tarihe bırakarak, ailesine sabır, sevenlerine bassağlığı diliyoruz.

“Panço” Abi Türkiye’de Rock müzik adına verdiğin emekler ve bize bıraktığın unutulmaz plaklar ve o plaklardaki usta bas gitar tınıları için binlerce teşekkürler. 

Seni unutmayacağız. 

Işıklar içinde uyu.

Metallica’dan Caz: Jaco Pastorius’a Saygı

“Caz müziğin Jimi Hendrix’i” diye anılan  bascı  Jaco Pastorius için hazırlanan belgesel’ filmin oluşumunda Metallica öncülük ediyor. 1987’de yitirdiğimiz caz müziğin en önemli başçılarından Jaco Pastorius için çekilen belgesel film  Metallica`nın basçısı Robert Trujillo tarafından gerçekleştirildi.

 Yaşasaydı 65 yaşında olacak olan Jaco Pastorius’u erken bir yaşta talihsiz bir bar kavgasında kaybedecektik. Kısa ömründe yaptıklarıyla caz bas gitarında fenomenleşen Pastorius’un hayranları arasında sadece caz dinleyicisi değil rock hatta metal dinleyicisi de var. Bunlardan biri de Metallica’nın bas gitaristi Robert Trujillo. 

 Trujillo 2014 yılından bu yana Metallica`nın yeni  albümünün hazırlıklarını sürdürürken bir yandan da gençliğinden beri hayranı olduğu Jaco` Pastorius’un   belgesel film projesini sürdürmüş.   

 Belgesel filmin ismi "Jaco". Belgeselle birlikte bir de albüm hazırlanmış.  "Modern American Music… Period! The Criteria Session" isimli bu çalışma Jaco Pastorius`u daha önce yayınlanmamış kayıtlarını içeriyor.   Albümde yer alan müzikler Jaco Pastorius`un 1974 yılında yaptığı demo kayıtları içeriyor.

3 Mart 2016 Blues Perişan playlisti

Demis Rousos - Fallin

 Incredible Bongo Band – Bongo Rock

 Hot Tuna – Funky

 Stevie Zee – Love

 Albert Cummings – Meatlocker

 Joe Bonamassa – Living On The Moon

 Pink Floyd – Comfortably Numb

David Gilmour – Rattle That Lock

 Asia Minor - Nightwind.

  Asia Minor - Northern Lights.

 Asia Minor – Boundless

 Asia Minor – Dedicace

  Asia Minor - Lost In A Dream Yell

  Asia Minor - Dreadful Memories

Asia Minor - Mahzun Gözler

  Asia Minor – Landscape

King Crimson - The Letters

 Yes -  Long Distance Runaround 

 Asia – Don’t Cry

 Free – Heavy Load

 Jon Lord Blues Band – Hideaway

 Buddy Guy – Come Back Muddy